Derinin bazı katmanlarında bulunan Vitamin D, güneşin belli dalga boyundaki ultraviolet ışınlarına maruz kaldığında, aktif hale gelerek bazı ön maddelerden üretilebilmektedir. Derinin güneşe maruz kalma sonucu değişime uğrayıp kana geçtiğinde inaktif durumda olan Vitamin D, karaciğer ve böbrekte uğradığı bazı değişimler sonucu aktif Vitamin D haline gelir. Bu oluşumu, kimyasal yapısı, etki mekanizmaları ile bir vitaminden ziyade bir hormon özelliği sergiler.
Vitamin D Eksikliği Sorunlar Oluşturuyor
Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Tümay Sözen, Vitamin D eksikliğinin neden olabileceği hastalıkları “Uzun yıllar vitamin D’nin sadece kemik ve kas sağlığı için önemli olduğu sanılmaktaydı. Son yıllarda bir hormon olarak, vücutta çok sayıda organda önemli etkilerinin olduğu anlaşılmıştır. D hormonu eksikliğinin, raşitizm, kemik erimesi gibi iskelet ve kas sistemi hastalıklarının yanında, kalp ve damar hastalıkları, tansiyon yüksekliği, koroner meme, kalın bağırsak, prostat gibi çeşitli kanserler, diyabetesmellitus, şişmanlık ve metaboliksendromhiperlipemi oluşumunda da önemli rol oynadığı anlaşılmıştır. Vitamin D eksikliği, bu hastalıklara bağlı ölüm riskini de artırmaktadır. Özellikle hamilelerde Vitamin D eksikliğinin bebeklerde, Tip 1 DiabetesMellitus, astım ve ileri yaşlarda damar sertliğine yakalanma oranlarının yüksek olduğu bilinmektedir.” şeklinde açıklamaktadır.
Yapılan geniş çaplı çalışmalar tüm dünyada Vitamin D eksikliğinin çok sık olduğunu göstermektedir. Her ne kadar Vitamin D eksikliğinin saptanması için taramalar yapılması önerilmemekteyse de, gereken önlemlerle ilgili hastalıkların önlenmesi de mümkün olacaktır. Vitamin D eksikliği, gün ışığına maruziyet derecesi ile ilgilidir. Çeşitli nedenlerle güneşin etkin ışınlarına maruziyetin yeterli olmadığı hallerde Vitamin D eksikliği sıklıkla görülür.
Vitamin D Eksikliği Kolayca Tamamlanabilir
Tüm yaş gruplarında arttığı bilinen Vitamin D eksiliği, yoğun güneş koruyucu kulanımı nedeniyle de tetiklenmektedir. Gıdalarda ve bitkisel ürünlerde çok fazla bulunmayan Vitamin D, yağlı derin deniz balıklarında ve balık yağında bol bulunur. Balıklar dışında, yumurta sarısı ve tereyağında da mevcuttur. Güneşten yeterli miktarda Vitamin D yapımını artırmak için, vücudun % 50-70 kadarı, 11.00-15.00 arasındaki saatlerde 20-30 dakika süreyle güneş ışınlarını almalıdır. Eksik görüldüğü durumlarda, damlalar veya injeksiyon için ampullerle telafi edilebilen Vitamin D, kontrolsüz kullanıldığında zehirlenmelere yol açabilmektedir.