Rotator manşet yırtıkları, sıklıkla tekrarlayan travmalarla oluşur. Omuz bölgesinde sıkışmaya sebep olabilen travmaların başında, kolu baş üstü hareketlerde uzun süreli kullanma gelir. Kolunu yukarda tutarak çalışanlar, basketbol, voleybol gibi sportif faaliyetlerde bulunanlarda yaralanma ihtimali yüksektir. Ev hanımları çamaşır silkelemekle ve perde asmakla da bu tür yaralanmalara yol açabilirler. Rotator manşet yırtıkları 40‘lı yaşlarda sık görülür. Genç hastalarda, akut travmalar bu tür yaralanmalara yol açabilir.
Rotator manşet yırtığı ağrıyla kendini gösterir
Rotator manşet yaralanmaları, ödem ve kas içi kanamadan kısmi ve tam kat yırtıklara ve yaralanmanın derecesine bağlı gelişen bulgulara göre değişir. Rotator manşet yırtıklarında genellikle ağrı omuz yan tarafında hissedilir ve dirseğe kadar iner, kolu yukarı kaldırmakla artar. Yırtık olmadan sadece sıkışmaya bağlı ağrı, kolun yukarı-aşağı harekerlerinde değişik ağrı seviyelerinde görülür. Tam yırtıklarda hastalar kollarını hiç kaldıramıyabilir. Ağrı başlangıçta sadece hareket sırasında olurken, sonraları istirahat halinde de görülür. Hastalar yırtığın olduğu tarafta omuzları üstüne yatamazlar. Omuz hareketi sırasında omuzdan ses gelmesi de bir başka bulgudur.
Rotator manşet yırtıkların egzersizlerle tedavi şansı var
Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı’ndan Yrd. Doç. Dr. Deniz Aydın, rotator manşet yırtıklarının tanı ve tedavisini, “Şüpheli durumlarda omuz radyografileri istenir. Radyografilerde omuz ağrısına sebep olabilecek kireçlenmenin varlığı da değerlendirilir. Ultrasonografi ile rotator manşet yırtık ve devamlılık açısından değerlendirilir. Kesin tanı ve yırtığın genişliğini anlamak, eşlik eden olası patolojileri ortaya koymak ve ayırıcı tanı için sıklıkla MR tetkiki istenir. Omuz bölgesine, rotator manşet kasları çevresi yapılacak lokal anestezik enjeksiyonu sonrası ağrının azalması veya tamamen geçmesi tanının doğrulanması açısından önemli bir diğer testtir. Tanı koyulduktan sonra tedavide doktor kadar hastanın da çabası önemlidir. Rotator manşetin ileri derecede sıkışmadığı kısmi yırtıklarda veya yırtık olmadan ödem nedeniyle oluşan ağrı ve hareket kısıtlılığında ağrıyı azaltmak ve hareket açıklığını devam ettirmek hedeflenir. Bu durumda ameliyatsız tedavi düşünülmelidir. Ameliyatsız tedavide kol askısı ile istirahat, baş üstü hareketlerin yapılmaması, antienflamatuar ilaçların kullanılması ve soğuk uygulama uygulanır. Doktorunuz tarafından önerilecek sarkaç egzersizler hem ağrının azalmasında, hemde hareket açıklığının devam ettirilmesinde faydalıdır. Ağrıya neden olan egzersizlere devam edilmemelidir. Doktorunuz ağrı azaldıkça hareket açıklığının artırılması ve omuz çevresindeki kasların güçlenmesi amacıyla takip eden kontrollerle daha ileri aşama egzersiz programları önerir.” şeklinde açıklamaktadır.
Ameliyatsız tedavi etkisiz kalırsa cerrahi işlem önerilir
Ameliyatsız tedaviden fayda görmeyen hastalar, omuz bölgesinde ileri derecede sıkışması olan ya da tam veya tama yakın rotator manşet yırtığı olan hastalara cerrahi tedavi önerilir. Cerrahi tedavide rotator manşet tendonları çevresindeki sıkışmanın ortadan kaldırılması ve rotator manşetteki yırtıkların tamir edilmesi amaçlanır. Akromiyon denilen kürek kemiğine bağlı omuz üzerine uzanan kemik parçası altında oluşabilecek kemik çıkıntıların sıkışmaya sebep olması nedeniyle ameliyatta bu kemik çıkıntılar traşlanır. Yırtığın kemiğe yapışma bölgesinde olduğu tespit edilirse bu tendonların tamir edilmesi için kemiğe üzerinde dikiş ipleri olan çapalar yerleştirilip bu dikişlerle yırtık kemiğe doğrudan dikilir. Ağrı nedeniyle güçsüzlük oluşan omuz bölgesine yapılacak cerrahi girişim sonrası iyi bir rehabilitasyon gerekmektedir. Aksi durumda başarılı bir ameliyata rağmen güçsüzlük ve ağrılar artabilir. Doktorun ameliyat sırasında karşılaştığı bulgulara göre ameliyattan sonra koltuk altı yastığı olan omuz askısı kullanılması gerekebilir. Ameliyat sonrası duruma göre kişiye özel egzersizler verilir.