Sağlıklı bir bebeğin dünyaya gelişini etkileyen birçok önemli faktör bulunmaktadır. Başta annenin yaşı, gebeliğin sayısı, son iki gebelik arasındaki süre, geçirilen enfeksiyonlar, kullanılan ilaçlar, annenin kronik hastalığının varlığı, sigara, alkol ve uyuşturucu madde kullanımı, annenin besinlerle almış olduğu küf, mantar ve pestisit artıklarının alınması Anne ve bebek sağlığı için önemlidir.
Bunun başın da yeterli ve dengeli beslenme gelmektedir. Hamilelik döneminde eğer anne yetersiz veya fazla beslenir ise hem anne hem de bebek zarar görür.
Hamilelik süresince anne yetersiz ve dengesiz beslenirse bebekte ne gibi sorunlar meydana gelebilir?
Bebekte;
• Erken doğum
• Düşük doğum ağırlıklı bebek dünyaya getirmek (2,5 kg altında)
• Bebekte bedensel ve zihinsel gelişim yetersizliği
• Ölü doğumlar
Anne de;
• Kansızlık
• Kemik dokusunda bozulma
• Gebelik zehirlenmesi
• Ödem
• Anne ölümleri
Hamilelik döneminde beslenmemde nelere dikkat etmem gerekiyor?
Hamilelik döneminde annenin enerji ve besin öğesi ihtiyaçları artacağı için karşılanması gerekiyor. Bunun için birkaç öneride bulunmak gerekirse;
• Günde 2 kibrit kutusu kadar peynir tüketilmeli
• Günde en az 2 su bardağı süt veya yoğurt tüketilmesine özen göstermeli . İsteğe bağlı olarak yoğurdu sulandırarak ayran şeklinde de tüketebilirsiniz.
• Her gün en az 1 adet yumurta tüketilmeli
• Günde 3-4 adet yumurta büyüklüğünde et, tavuk veya balık yemeğe özen gösterilmeli
• Günde en az 5 porsiyon meyve- sebze tüketilmeli ( Örneğin; 2 porsiyon sebze; 3 porsiyon meyve gibi)
• Yemekler de mutlaka iyotlu tuz kullanılmalı. İyotlu tuzu yemek pişmeye yakın veya piştikten sonra eklemelisiniz. Ancak yüksek tansiyon probleminiz var ise yemekler tuzsuz veya az tuzlu pişirilmelidir.
• Yemeklerde sıvı yağ tercih etmelisiniz . Margarin, tereyağ veya diğer katı yağları kullanmaktan kaçınınız. Et ile pişirilen yemeklere ayrıca yağ ilave etmemelisiniz.
Hamilelik döneminde meydana gelen sabah bulantılarını nasıl azaltabilirim?
Hamilelik döneminin ilk 3 ayında görülen bulantılar genelde, hormonal değişiklikler sonucu meydana gelir. Önemli olan bu dönemde anneler kilo kaybı ve su/elektrolit kaybı yaşamamalidir. Bu gibi dönemler de yapılması gereken:
• Sabah yataktan kalkmadan önce; kraker, sade kızarmış ekmek ve kahvaltılık kuru tahıllar ( mısır gevreği.. vb) tüketiniz. Bu sayede mide asidinin artışı önlenmiş olur ve bir sonraki besinlerin alımı kolaylaşır.
• Midenizin boş kalmasını engellemek için; azar azar ve sık sık beslenmeye özen göstermelisiniz.
• İçecekler öğünlerle birlikte değil, öğün aralarında tüketmelisiniz.
• Sade makarna, kraker, patates, pirinç ,meyve ve sebze gibi kolay sindirilebilen karbonhidratları tercih ediniz.
• Kızartma gibi yağ içeriği yüksek besinlerden uzak durunuz.
Hamilelik döneminde en sık yaşanan sorunlardan birisi de kabızlıktır. Kabızlığın giderilmesi için neler yapılması gerekir?
Bazı hormonal değişiklikler sonucunda barsak hareketlerinde azalma, kilo artışı nedeniyle günlük hareketlerde azalma, beslenmede düzeninde olan değişiklikler nedeniyle hamileler de kabızlık sorunu yaşanabiliyor. Kabızlığı beslenmeniz de yapacağınız değişikliklerle önleyebilir veya azaltabilirsiniz.
• Posa içeriği yüksek besinleri tüketiniz.
• Günde en az 5 porsiyon sebze ve meyve tüketiniz.
• Hafta da 2 gün kurubaklagil yemeği tüketiniz.
• Günde en az 8-10 bardak sıvı tüketiniz.
• Kuru kayısı, erik, incir gibi kuru meyveler veya hoşaf, komposto tüketiniz.
Ayrıca gün içerisinde yarım saatlik bir yürüyüş ile fiziksel aktivitenizi artırabilirsiniz. Böylece barsak hareketlerinde artış sağlayabilirsiniz.
Hamilelik sürecinde ne kadar sıvı tüketmek gerekiyor?
Yaşamın her alanında olduğu gibi, hamilelik dönemin de de sıvı alımı ihmal edilmemelidir. Artan sıvı ihtiyacını karşılamak için günde en az 2- 2.5 litre sıvı içilmelidir. Süt, ayran, taze sıkılmış meyve suları içerek sıvı alımınızı artırabilirisiniz.
Gebelik süresince multi-vitamin /mineral desteği almak gerekiyor mu?
Gebeliğin getirdiği besin öğesi ihtiyaçları, yeterli ve dengeli bir beslenme ile karşılanabilir. Ancak hamilelik döneminde artan demir, folik asit ve diğer önemli besin öğeleri ihtiyaçları doğum öncesi dönemde artacağı için multi-vitamin ve mineral desteği doktorunuz öneri ile kullanabilirsiniz.